Aliene Bruinink-van der Velden over haar Papoea-DNA: "15 augustus heeft voor mij een dubbele lading"

In dit artikel:

Op 15 augustus herdenkt Nederland het einde van de Tweede Wereldoorlog in Oost-Azië. Voor Aliene Bruinink-van der Velden (59), die namens de Papoeagemeenschap in de commissie Herdenking 15 augustus Zwolle zit, heeft die dag een dubbele betekenis. Zij herdenkt niet alleen de burgers en militairen die tussen 1941 en 1962 omkwamen, maar ook de Papoea’s die tijdens de Japanse bezetting en de daaropvolgende onafhankelijkheidsstrijd werden getroffen.

Aliene groeide op met de verhalen van haar Nederlandse vader en Papoeaanse moeder, die na de oorlog op Papoea woonden. Haar vader vertelde over de bombardementen, de Japanse invasie en de rol van Papoea’s in het verzet. Papoeajongens, soms pas veertien jaar oud, werden ingezet als gidsen en informanten. Via drums en muziek gaven dorpen informatie over Japanse activiteiten door. Over deze spionage en de internering van Papoea’s is volgens Aliene nog altijd weinig vastgelegd. De periode was bovendien verwarrend, omdat sommige Papoea’s aanvankelijk steun aan Japan zagen als een mogelijke route naar onafhankelijkheid van Nederland.

Tijdens een bezoek aan Papoea zag Aliene de plaatsen waar haar ouders trouwden en waar geallieerde troepen landden. De gebrekkige aandacht voor die geschiedenis raakte haar. Ze wil daarom het verhaal van haar familie en gemeenschap blijven vertellen, ook omdat Papoea’s volgens haar door culturele terughoudendheid en een geschiedenis van niet gehoord worden vaak weinig over hun ervaringen spreken. Ze merkt daarnaast dat jongere generaties steeds nieuwsgieriger worden naar hun afkomst.

Haar betrokkenheid bij de Nederlandse herdenking leidt binnen de Papoeagemeenschap soms tot boze reacties. Nederland kwam volgens haar de belofte uit het New York Agreement om Papoea zelfstandigheid te laten bereiken niet na. Toch vindt ze dat beide kanten van de geschiedenis naast elkaar moeten bestaan: rouw om de oorlogsslachtoffers én erkenning van de Papoeaanse pijn. De herdenking in Park Eekhout begint om 19.15 uur; vanaf 18.45 uur is er inloop.