Fred Nort over zijn Indische verleden: "Wees niet haatdragend"

In dit artikel:

Op 15 augustus, wanneer Nederland het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië herdenkt, staat Fred Nort uit Kampen stil bij de oorlog en de gevolgen daarvan voor zijn familie. Hoewel hij de oorlog zelf niet bewust meemaakte, loopt de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië en Nederlands-Nieuw-Guinea als een rode draad door zijn leven.

Fred werd in 1948 geboren in Makassar op Zuid-Celebes en was pas veertig dagen oud toen hij werd geadopteerd door een KNIL-militair. Zijn pleegvader bleef na zijn diensttijd in Nieuw-Guinea, waar Fred opgroeide op een plantage bij Sentani. Hij bewaart warme herinneringen aan zijn jeugd en aan het spelen met Papoeakinderen.

Toen Indonesië vanaf 1961 de druk opvoerde om Westelijk Nieuw-Guinea over te dragen, verhuisde het gezin naar Australië. In 1964 ging Fred met zijn pleegouders naar Nederland, mede omdat zijn oma ernstig ziek was. Thuis werd nauwelijks gesproken over zijn afkomst, de adoptie of de oorlog. Vanaf zijn studententijd ging hij daarom zelf op zoek naar zijn biologische ouders. Hij schreef ambassades aan, benaderde het programma Spoorloos en reisde naar Makassar, maar vond geen antwoorden.

Fred studeerde scheepsbouwkunde en werkte later bij KLM. Ook in zijn latere leven kreeg hij te maken met verlies en onbeantwoorde vragen. Na zijn scheiding verloor hij het contact met zijn kinderen en hij heeft zijn kleinkinderen nooit ontmoet. Met de kinderen en kleinkinderen van zijn huidige vrouw heeft hij wel een hechte band.

Via zijn tweede vrouw kwam hij opnieuw in aanraking met de oorlogsgeschiedenis. Zijn schoonvader was tijdens de Nederlandse militaire operaties in Indonesië in 1947 en 1948 in Nieuw-Guinea gelegerd. In diens dagboek las Fred over verwondingen en gevechten met Indonesische strijders en verdwaalde Japanners. Voor zijn dood vertelde zijn schoonvader dat Fred zijn biologische ouders waarschijnlijk nooit zou vinden, maar dat hij hen een plek in zijn hart kon geven.

Ondanks ernstige gezondheidsproblemen, waaronder hartoperaties en lichte herseninfarcten, blijft Fred positief. Zijn bijnaam op het werk was ‘de vredesstichter’. Hij roept jongeren op zorgzaam te zijn en haat te vermijden. Op verzoek van zijn schoonvader hangt hij samen met zijn vrouw ieder jaar op 15 augustus de vlag uit.