Geen duidelijke toename kinderarmoede in Zwolle, wel meer aandacht voor kansengelijkheid

In dit artikel:

Landelijk doen steeds meer scholen een beroep op het Jeugdeducatiefonds om kinderen uit gezinnen met weinig geld mee te laten doen aan schoolactiviteiten. Het fonds kan onder meer helpen bij de kosten van schoolreisjes, excursies, schoolspullen, ouderbijdragen en schoolontbijt. Voor sommige gezinnen zijn die uitgaven moeilijk op te brengen, terwijl scholen kinderen niet willen uitsluiten.

In Zwolle is volgens gemeentelijke cijfers geen duidelijke trend zichtbaar in het aantal basisschoolkinderen dat opgroeit in een huishouden met een laag inkomen. Het ging om naar schatting 1.300 kinderen van 4 tot en met 11 jaar in 2020, 1.100 in 2022 en ongeveer 1.200 in zowel 2023 als 2024. Het cijfer over 2024 is voorlopig. Volgens de gemeente betekent dit niet dat scholen geen financiële problemen signaleren. Gezinnen kunnen moeite hebben met de aanschaf van schoolspullen, gymkleding of een fiets, maar ook met de kosten van sport, cultuur, excursies en schoolreisjes.

Geldproblemen blijven bovendien geregeld verborgen. Gezinnen zoeken niet altijd tijdig hulp, onder meer door schaamte of omdat zij niet weten welke regelingen bestaan. De gemeente wil daarom financiële problemen eerder signaleren en sneller ondersteuning bieden. Scholen, brugfunctionarissen, sociale wijkteams en maatschappelijke organisaties spelen daarbij een belangrijke rol.

Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ) ziet dat scholen meer aandacht hebben voor kansengelijkheid. Communicatieadviseur John Beumer kan echter niet zeggen of OOZ-scholen vaker gebruikmaken van het Jeugdeducatiefonds; daarover zijn geen cijfers beschikbaar. Een stijging van het aantal aanvragen hoeft volgens hem ook niet automatisch te betekenen dat armoede is toegenomen. Scholen kunnen zich door de grotere aandacht voor kansengelijkheid simpelweg beter bewust zijn van bestaande hulp en die vaker benutten.

OOZ heeft evenmin concrete cijfers over kinderen die een schoolreisje missen. Wel zegt Beumer geen signalen te hebben dat scholen reisjes moeten schrappen. Kinderen worden volgens OOZ niet thuisgelaten omdat hun ouders niet kunnen betalen. Scholen zoeken bijvoorbeeld een goedkoper alternatief, passen de activiteit aan of gebruiken andere middelen. De vrijwillige ouderbijdrage verschilt per school.

De aanpak gaat verder dan schoolreisjes. Op sommige Zwolse scholen krijgen kinderen die dat nodig hebben ontbijt; op één school worden volgens Beumer dagelijks ongeveer tweehonderd boterhammen gesmeerd. Via de Zwolse Kindregeling kunnen gezinnen met een laag inkomen geld krijgen voor onder meer een fiets, laptop, schoolspullen of activiteiten. Daarnaast maakten in 2025 honderden kinderen gebruik van vergoedingen voor sport en zwemlessen. Voor alle kindregelingen stelt Zwolle jaarlijks ruim 2,1 miljoen euro beschikbaar.

Ook gratis activiteiten van Abby D., de Zwolse mascotte van het programma Rijke Schooldag, moeten kinderen toegang geven tot sport, muziek en theater. In het Beleidsplan Financiële Bestaanszekerheid 2026-2030 legt de gemeente de nadruk op preventie, vroegsignalering, beter vindbare en eenvoudigere regelingen en samenwerking met scholen. Zo moet worden voorkomen dat geldgebrek de ontwikkeling en kansen van kinderen beperkt.