Van straat naar cel en weer terug: Overijsselse rechters slaan alarm

In dit artikel:

Mensen met ernstige psychiatrische problemen komen in Overijssel steeds opnieuw voor de rechter, omdat passende behandeling en woonbegeleiding vaak ontbreken. Strafrechters Elmy Elderman en Joyce de Ruiter van de rechtbank Overijssel waarschuwen dat een gevangenisstraf de overlast tijdelijk stopt, maar de onderliggende problemen niet oplost. Na hun vrijlating keren betrokkenen geregeld onbehandeld en dakloos terug op straat.

Het gaat om een relatief kleine groep, vaak met psychiatrische problemen in combinatie met verslaving. Zij worden bijvoorbeeld vervolgd voor winkeldiefstal, vernieling of overlastgevend gedrag. Volgens de rechters houdt dit politie, justitie, reclassering en gevangenissen voortdurend bezig, terwijl dezelfde mensen opnieuw in beeld komen. De Raad voor de rechtspraak vindt dat het strafrecht niet altijd een geschikte oplossing is en pleit voor eerdere hulpverlening.

Ook Dimence Groep signaleert dat geschikte woonplekken schaars zijn. Psychiater Josephine Lenssen zegt dat zorgverleners veel tijd kwijt zijn aan het zoeken naar opvang. Beschermd wonen met vaste begeleiding kan stabiliteit en terugval voorkomen, maar beschikbare plaatsen zijn onvoldoende. In ’t Kastheel in Kampen kunnen bewoners langdurig of levenslang wonen; de intensiteit van de begeleiding wordt aangepast aan hun situatie. De initiatiefnemer bespreekt dit model met de ministeries van Volksgezondheid en Justitie en Veiligheid.

Het aantal geregistreerde incidenten rond mensen met verward gedrag steeg landelijk van ruim 66.000 in 2015 naar bijna 170.000 vorig jaar. Tot september dit jaar waren er 149.519 incidenten. De Overijsselse rechters noemen het tekort aan passende zorg en woonruimte zeer zorgwekkend.