Zwolle ontrafeld #3: 'Het Hondje'

In dit artikel:

Aan de Grote Markt 15 in Zwolle staat het pand dat bekend is als ‘Het Hondje’, genoemd naar de gevelsteen met een hond. In de tijd vóór de invoering van huisnummers kregen gebouwen herkenbare namen, die vaak op uithangborden of gevelstenen werden afgebeeld. De naam ‘Het Hondje’ komt al voor in een archiefstuk uit 1665; de steen draagt het jaartal 1669.

Dat jaartal wordt in verband gebracht met de blikseminslag in de toren van de Grote of Sint-Michaëlskerk. De torenspits stortte in en volgens een oude overlevering kwam daarbij een hond om het leven. Een andere versie zegt dat het dier de ramp overleefde. Zekerheid daarover bestaat niet. Het pand heette in de zestiende eeuw overigens eerst ‘De Kuip’, omdat er een kuiperij was gevestigd nabij de Stadswaag en het Stadsvleeshuis.

De gevelsteen zat aanvankelijk in de voorgevel, maar verhuisde in 1851 naar de zijgevel toen er een tabakszaak kwam. Daarna volgden onder meer een schoenmakerij, lederwarenzaak en traiteur. Begin jaren negentig vestigde Febo zich in het gebouw.

Op 27 december 1998 verwoestte een brand het pand. Een steekvlam uit een frituurpan sloeg via de afzuiging over naar de bovenverdiepingen. De brandweer had het vuur rond half vijf ’s ochtends onder controle, maar de schade aan Het Hondje en omliggende panden was groot. Zwollenaren noemden het uitgebrande gebouw tijdelijk ‘Hot Dog’ en ‘Fikkie’.

Onderzoek tijdens de sloop bracht aan het licht dat delen van het pand veel ouder waren dan gedacht. De kelder dateerde vermoedelijk uit 1450-1550 en de linkerzijgevel mogelijk uit circa 1640. Omdat de constructie niet kon worden behouden, werd het gebouw opnieuw opgetrokken. De voorgevel is een kopie van het oude pand; de gevelsteen, enkele kozijnen en een deel van de lijstgoot werden bewaard. Onder het in 2000 voltooide nieuwe gebouw herinnert een steentje met ‘RENO 2000’ aan de herbouw. Het hondje zelf blijft daarmee een stenen getuige van Zwolles geschiedenis, al blijft onbekend of het dier de torenbrand van 1669 overleefde.