Zwolle Ontrafeld # 9 Patrimonium: van speldenmaker tot arbeidersverbond

In dit artikel:

Achter de opvallende gevel van Voorstraat 43 in Zwolle gaat een geschiedenis schuil die teruggaat tot de zeventiende eeuw. Het pand werd in 1666 verbouwd en bewoond door muntmeester Arent van Romunde. Vanaf 1669 was er de werkplaats van speldenmaker Benedictus van Hertenbergh gevestigd. Hij had er een smederij en bezat ook een buitenplaats in Spoolde, die hij in 1690 als onderpand gebruikte voor een lening.

De gevel is uitgevoerd in classicistische stijl, met vier pilasters, gebeeldhouwde festoenen en twee ronde oeil-de-boeufvensters. De oorspronkelijke halsgevel is verdwenen; in de negentiende eeuw werden de gevels gepleisterd en kwamen er nieuwe ramen en deuren. Wie de ornamenten maakte, is niet zeker, al wordt beeldsnijder Hermannus van Arnhem als mogelijke maker genoemd. Het gebouw is tegenwoordig een rijksmonument.

Van 1889 tot 1954 kreeg het pand een nieuwe functie als kantoor en vergaderruimte van het Christelijk Werkliedenverbond Patrimonium. In de kelder zat een mandenmakerij. Historische verslagen, waaronder een ledenvergadering uit juni 1933, laten zien dat Zwolse arbeiders hier bijeenkwamen voor bestuurszaken en verenigingsactiviteiten. De naam Patrimonium herinnert nog altijd aan die latere rol, terwijl de gevel de zeventiende-eeuwse oorsprong zichtbaar houdt.